Je wilt iets zeggen, maar slikt je woorden toch maar in.
Je wilt nee zeggen, maar hoort jezelf alweer ja antwoorden.
Je plaatst een bericht en kijkt daarna meerdere keren of iemand heeft gereageerd. Of je blijft uren nadenken over een gesprek:
Had ik dat wel moeten zeggen?
Vond ze me niet raar?
Heb ik iets verkeerd gedaan?
Misschien weet je rationeel best dat je niet iedereen tevreden kunt houden. Toch voelt de mening van anderen soms belangrijker dan je eigen gevoel.
Je past je aan. Denkt vooruit. Probeert aan te voelen wat iemand van je verwacht.
Niet omdat je zwak bent, maar omdat goedkeuring, verbinding en erbij horen voor mensen belangrijk zijn.
Wanneer je jezelf echter voortdurend door de ogen van anderen bekijkt, kun je langzaam het contact verliezen met wat jíj vindt, voelt en nodig hebt.
Hoe leer je je minder aan te trekken van de mening van anderen, zonder ongevoelig of egoïstisch te worden?
Het is menselijk om erbij te willen horen
We leven niet los van andere mensen.
Relaties, waardering en verbondenheid zijn belangrijk. Het is daarom normaal dat kritiek pijn kan doen en dat je graag wilt dat anderen positief over je denken.
Het wordt pas zwaar wanneer jouw gevoel van eigenwaarde bijna volledig afhankelijk raakt van reacties van buitenaf.
Dan kan een frons voelen als afwijzing.
Een kort bericht als bewijs dat iemand boos is.
En een verschil van mening als teken dat jij iets verkeerd hebt gedaan.
Je gaat situaties analyseren voordat je werkelijk weet wat de ander denkt. Daardoor reageer je niet meer alleen op wat er gebeurt, maar ook op allerlei mogelijke oordelen die je zelf invult.
Signalen dat de mening van anderen veel invloed heeft
Misschien herken je dat je:
💎 vaak om bevestiging vraagt voordat je een keuze maakt;
💎 moeilijk nee zegt uit angst iemand teleur te stellen;
💎 jezelf anders voordoet om aardig gevonden te worden;
💎 veel nadenkt over gesprekken die al voorbij zijn;
💎 complimenten moeilijk kunt aannemen;
💎 kritiek dagenlang met je meedraagt;
💎 je mening aanpast aan degene tegenover je;
💎 bang bent om zichtbaar te zijn;
💎 jezelf vergelijkt met anderen;
💎 pas tevreden bent wanneer iemand anders jouw keuze goedkeurt.
Een gezond gevoel van eigenwaarde hangt onder andere samen met jezelf kunnen waarderen, beslissingen durven nemen, je grenzen aangeven en fouten kunnen zien zonder jezelf volledig af te wijzen.
Waarom zoek je zoveel bevestiging buiten jezelf?
Dat kan verschillende oorzaken hebben.
Misschien kreeg je vroeger vooral waardering wanneer je behulpzaam, stil, succesvol of gemakkelijk was. Misschien heb je ervaren dat een meningsverschil snel tot spanning leidde. Of je bent gewend geraakt om eerst te kijken wat anderen nodig hebben.
Je kunt dan onbewust overtuigingen ontwikkelen zoals:
🌺 Ik ben pas goed genoeg wanneer anderen tevreden zijn.
🌺 Een ander teleurstellen betekent dat ik egoïstisch ben.
🌺 Ik mag geen fouten maken.
🌺 Als iemand kritiek heeft, heb ik gefaald.
🌺 Ik moet mij aanpassen om erbij te blijven horen.
🌺 Mijn gevoel is minder belangrijk dan dat van een ander.
Na verloop van tijd kunnen zulke gedachten zo vertrouwd voelen dat je ze niet meer als gedachten herkent. Ze lijken feiten.
Toch kun je leren om ze opnieuw te onderzoeken.
Wat anderen van je vinden loslaten in 8 stappen
1. Merk op wanneer je gedachten invult voor een ander
Een collega reageert kort en je denkt:
Ze vindt me vast lastig.
Een vriendin stuurt niet direct iets terug:
Ik heb zeker iets verkeerd gezegd.
Maar weet je dat zeker?
Vaak proberen we onzekerheid op te lossen door zelf een verklaring te bedenken. Helaas kiezen we daarbij gemakkelijk voor de meest negatieve mogelijkheid.
Schrijf de gedachte eens op en stel jezelf deze vragen:
🍀 Wat weet ik zeker?
🍀 Wat vul ik zelf in?
🍀 Welke andere verklaring is mogelijk?
🍀 Heb ik bewijs dat deze persoon negatief over mij denkt?
🍀 Wat zou ik tegen een vriendin zeggen die dit dacht?
Het onderzoeken en opnieuw formuleren van niet-helpende gedachten is ook een bekende zelfhulptechniek binnen cognitieve gedragstherapie. Daarbij kijk je naar het bewijs vóór en tegen een gedachte en zoek je naar een evenwichtiger perspectief.
In plaats van:
“Ze vindt mij vervelend.”
kun je bijvoorbeeld denken:
“Ze reageerde kort. Ik weet niet waarom en hoef dat nu niet voor haar in te vullen.”
Dat is niet geforceerd positief. Het is eerlijker.
2. Vraag jezelf eerst wat jíj vindt
Wanneer je gewend bent om je aan te passen, zoek je vaak onmiddellijk buiten jezelf naar het antwoord.
Wat zou mijn partner kiezen?
Wat vinden mijn vrienden verstandig?
Wat wordt er van mij verwacht?
Probeer voordat je advies vraagt eerst zelf drie vragen te beantwoorden:
- Wat voel ik hierbij?
- Wat heb ik nodig?
- Welke keuze past bij mijn waarden?
Je hoeft daarna niet altijd voor je eerste gevoel te kiezen. Advies en verschillende perspectieven kunnen waardevol zijn.
Maar door eerst bij jezelf in te checken, voorkom je dat jouw eigen stem al verdwijnt voordat iemand anders iets heeft gezegd.
3. Oefen met kleine keuzes zonder bevestiging
Zelfvertrouwen groeit niet alleen door erover na te denken. Het groeit ook door kleine ervaringen waarin je merkt:
Ik kan een keuze maken en omgaan met de uitkomst.
Begin niet direct met een grote levensbeslissing.
Kies bijvoorbeeld zelf:
✨ welke kleding je aantrekt;
✨ hoe je je vrije middag besteedt;
✨ wat je bestelt;
✨ welke route je loopt;
✨ welk boek je leest;
✨ of je wel of niet naar een afspraak gaat.
Probeer daarna niet onmiddellijk te vragen:
Vind jij dit ook goed?
Laat je keuze even van jou zijn.
Het kan in het begin ongemakkelijk voelen. Dat betekent niet automatisch dat je een verkeerde keuze hebt gemaakt. Je oefent simpelweg met iets wat nog niet vertrouwd is.
4. Leer het verschil tussen feedback en een oordeel
Niet alles wat iemand van je vindt, hoef je te negeren.
Soms bevat feedback waardevolle informatie. Maar feedback is iets anders dan jouw volledige waarde als persoon.
Vraag jezelf bij kritiek af:
💎 Gaat dit over mijn gedrag of over wie ik ben?
💎 Is deze persoon betrokken en respectvol?
💎 Is de feedback concreet?
💎 Kan ik er iets bruikbaars uit halen?
💎 Past het bij mijn eigen waarden?
💎 Mag ik het oneens zijn?
Je kunt iets van feedback leren zonder te concluderen dat je niet goed genoeg bent.
Misschien had je iets duidelijker kunnen zeggen. En misschien maakte je een fout.
Dat betekent nog niet dat jij als mens verkeerd bent.
5. Oefen met vriendelijk nee zeggen
Wanneer je veel waarde hecht aan goedkeuring, kan nee zeggen bijna voelen als afwijzen.
Toch is een grens geen straf.
Een grens vertelt wat jij wel en niet kunt dragen. Je kunt rekening houden met een ander zonder jezelf iedere keer opzij te zetten.
Begin met eenvoudige zinnen:
🌺 “Dat lukt mij deze week niet.”
🌺 “Ik wil er eerst even over nadenken.”
🌺 “Dank je dat je aan mij denkt, maar ik sla deze keer over.”
🌺 “Ik kan dit gedeelte doen, maar niet alles.”
🌺 “Dat past op dit moment niet bij mij.”
Je hoeft je ‘nee’ niet te verdedigen met een lange uitleg.
Zelfvertrouwen en assertiviteit hangen onder andere samen met jezelf serieus nemen, keuzes maken en je behoeften kunnen uitspreken.
Iemand mag teleurgesteld zijn in jouw grens. Die teleurstelling betekent niet automatisch dat jouw grens verkeerd is.
6. Let op de manier waarop je tegen jezelf praat
Misschien zeg je dingen tegen jezelf die je nooit tegen iemand van wie je houdt zou zeggen:
Wat ben ik toch dom.
Natuurlijk verpest ik het weer.
Iedereen kan dit beter dan ik.
Waarom kan ik niet gewoon normaal doen?
Die innerlijke kritiek kan zo automatisch worden dat je haar nauwelijks meer opmerkt.
Schrijf een week lang enkele van die gedachten op. Vraag daarna:
Zou ik zo tegen mijn kind, partner, vriendin of iemand die ik liefheb praten?
Zo niet, probeer de gedachte dan niet om te zetten in een overdreven positieve uitspraak die je niet gelooft. Maak haar vriendelijker en realistischer.
Van:
“Ik kan helemaal niets.”
naar:
“Dit ging niet zoals ik hoopte, maar dat betekent niet dat ik niets kan.”
Het herkennen en uitdagen van negatieve overtuigingen is een veelgenoemde manier om aan zelfwaardering te werken.
7. Doe af en toe iets terwijl je je nog onzeker voelt
Veel mensen wachten op zelfvertrouwen voordat ze iets durven doen.
Maar vaak ontstaat vertrouwen pas nadat je hebt ervaren dat je iets spannends aankunt.
Dat betekent niet dat je jezelf moet forceren.
Kies een kleine, haalbare stap:
🍀 geef één keer eerlijk je mening;
🍀 draag iets wat jij mooi vindt;
🍀 stel een vraag;
🍀 deel een bericht zonder het tien keer te herschrijven;
🍀 spreek een voorkeur uit;
🍀 vraag om hulp;
🍀 zeg nee tegen iets kleins.
Onzekerheid hoeft niet eerst volledig te verdwijnen.
Je kunt onzeker zijn en toch een keuze maken die bij je past.
Iedere keer dat je dat doet, leer je dat spanning niet automatisch gevaar betekent.
8. Kies bewust met wie je veel tijd doorbrengt
Sommige mensen geven je het gevoel dat je voortdurend op je woorden moet letten.
Andere mensen maken ruimte voor wie je werkelijk bent.
Vraag jezelf af:
💎 Bij wie kan ik ontspannen?
💎 Wie respecteert mijn nee?
💎 Wie kan anders denken zonder mij kleiner te maken?
💎 Bij wie voel ik mij na een gesprek opgeladen?
💎 Welke relatie maakt mij juist onzeker of uitgeput?
Je kunt niet altijd afstand nemen van iedereen die invloed op je heeft. Maar je kunt wel bewuster worden van wat verschillende relaties met je zelfbeeld doen.
Een ondersteunend netwerk, vriendelijker met jezelf omgaan en aandacht hebben voor relaties worden ook genoemd als manieren om je zelfwaardering te versterken.
Minder afhankelijk worden van complimenten
Complimenten zijn fijn.
Je hoeft niet te doen alsof waardering je niets doet. Het doel is niet dat je nooit meer bevestiging nodig hebt.
Het verschil zit hierin:
Een compliment mag iets toevoegen, maar hoeft niet te bepalen hoeveel je waard bent.
Probeer daarom ook zelf op te merken wat goed ging.
Schrijf iedere avond één ding op waar je tevreden over bent.
Dat hoeft niet groots te zijn, maar bijvoorbeeld:
✨ Ik heb mijn grens aangegeven.
✨ Ik ben rustig gebleven.
✨ Ik heb hulp gevraagd.
✨ Ik heb iets afgemaakt.
✨ Ik heb geluisterd naar mijn lichaam.
✨ Ik heb gekozen wat bij mij paste.
✨ Ik heb een fout hersteld.
Zo train je jezelf om niet alleen naar reacties van buitenaf te kijken, maar ook naar je eigen ontwikkeling.
Zelfvertrouwen betekent niet dat je nooit onzeker bent
Zelfvertrouwen wordt soms voorgesteld als een toestand waarin je altijd stevig, uitgesproken en ontspannen bent.
Maar ook mensen met zelfvertrouwen twijfelen. Ze maken fouten. Ze vinden sommige situaties spannend.
Het verschil is dat onzekerheid niet iedere keuze hoeft over te nemen.
Je kunt denken:
Misschien vindt niet iedereen dit leuk.
En toch besluiten:
Maar dit is wel wat bij mij past.
Dat is geen hardheid.
Dat is trouw blijven aan jezelf terwijl je verbonden blijft met anderen.
Stap voor stap werken aan blijvend zelfvertrouwen
Misschien herken je de patronen uit deze blog, maar vind je het lastig om ze zelfstandig te veranderen.
Je begrijpt bijvoorbeeld dat je vaak bevestiging zoekt, jezelf bekritiseert of te snel ja zegt. Toch val je in spannende situaties steeds terug in hetzelfde gedrag.
Dan kan een gestructureerde training prettig zijn.
De online training Blijvend Zelfvertrouwen van NewStart is gericht op mensen die zichzelf geregeld inhouden, twijfelen aan hun keuzes of erg bezig zijn met wat anderen van hen vinden.
De training bestaat uit drie modules met lessen in tekst en video. Onderwerpen zijn onder andere zelfvertrouwen van binnenuit, negatieve zelfpraat, patronen, zelfacceptatie en sterker reageren in lastige situaties. De training bevat daarnaast reflectievragen, oefeningen en aanvullende e-books.
Een online training kan je inzichten en oefeningen bieden, maar kan niet garanderen dat onzekerheid volledig verdwijnt. Zie hem als een vorm van zelfontwikkeling en niet als vervanging voor professionele hulp wanneer angst, somberheid of een negatief zelfbeeld je dagelijks functioneren sterk beïnvloeden.
Wil je minder leven vanuit de mening van anderen?
Weet je vaak wel wat je zou willen, maar houden twijfel, zelfkritiek en angst voor afwijzing je tegen? In de online training Blijvend Zelfvertrouwen van NewStart werk je stap voor stap aan meer zelfacceptatie, duidelijkere keuzes en vertrouwen van binnenuit.
Wanneer is extra hulp verstandig?
Onzekerheid en twijfel horen soms bij het leven.
Maar maakt de angst voor het oordeel van anderen je leven steeds kleiner? Vermijd je werk, sociale situaties of relaties? Voel je je langdurig somber of waardeloos? Bespreek dit dan met je huisarts of een psycholoog.
Een online cursus kan ondersteunen bij persoonlijke groei, maar ernstige of langdurige klachten vragen soms om persoonlijke begeleiding.
Hulp vragen betekent niet dat je hebt gefaald.
Het betekent dat je jezelf serieus neemt.
Je mag jezelf weer als uitgangspunt nemen
Misschien ben je lange tijd vooral bezig geweest met wat anderen nodig hadden.
Met hoe je overkwam. Met voorkomen dat iemand teleurgesteld, boos of kritisch zou worden.
Daardoor ben je misschien vergeten dat jij óók een mening hebt.
🔹Een grens.
🔹Een verlangen.
🔹Een eigen tempo.
Je hoeft niet te veranderen in iemand die zich nergens meer iets van aantrekt.
Je mag betrokken en gevoelig blijven. Maar je hoeft jezelf niet langer te verlaten om de goedkeuring van een ander vast te houden.
Begin klein.
Zeg één keer wat je werkelijk vindt.
Maak één keuze zonder eerst toestemming te vragen.
Laat één reactie bij de ander, zonder haar meteen op te lossen.
En herinner jezelf eraan:
Niet iedereen hoeft mijn keuze te begrijpen voordat zij bij mij mag passen.
Van jezelf aanpassen naar vertrouwen op jezelf
Zelfvertrouwen betekent niet dat je nooit meer twijfelt. Het betekent dat twijfel je niet langer bij iedere stap hoeft tegen te houden. De training Blijvend Zelfvertrouwen helpt je om je gedachten, patronen en keuzes bewuster te onderzoeken.
Veelgestelde vragen
Hoe kan ik mij minder aantrekken van wat anderen vinden?
Begin met onderscheid maken tussen wat iemand werkelijk heeft gezegd en wat jij zelf invult. Oefen daarna met kleine keuzes, vriendelijke grenzen en het onderzoeken van negatieve gedachten over jezelf.
Waarom heb ik steeds bevestiging nodig?
Bevestiging kan veiligheid en verbondenheid geven. Wanneer je weinig op je eigen oordeel vertrouwt, wordt goedkeuring van anderen extra belangrijk. Het kan helpen om eerst zelf je mening en behoefte te onderzoeken voordat je advies vraagt.
Is het egoïstisch om voor mezelf te kiezen?
Voor jezelf kiezen is niet hetzelfde als nooit rekening houden met anderen. Gezonde grenzen helpen je om betrokken te blijven zonder voortdurend over je eigen behoeften heen te gaan.
Hoe krijg ik meer zelfvertrouwen?
Zelfvertrouwen groeit meestal geleidelijk. Kleine keuzes maken, vaardigheden oefenen, niet-helpende gedachten onderzoeken en jezelf vriendelijker behandelen kunnen daarbij helpen. Verschillende mensen hebben verschillende vormen van ondersteuning nodig.
Kan ik leren om kritiek los te laten?
Je hoeft kritiek niet volledig te negeren. Onderzoek of de feedback concreet, respectvol en bruikbaar is. Wat niet klopt of alleen bedoeld is om je kleiner te maken, hoef je niet als waarheid over jezelf mee te dragen.
Verder lezen op Jouw Inner Wereld
Wil je weer dichter bij jezelf komen? Lees dan ook:
Thuiskomen bij jezelf: wat betekent dat echt?
Moeite met ontspannen
Wat is mindfulness?
Leven in het nu
Mediteren voor meer rust in je hoofd
Deze blog bevat een affiliatelink. Wanneer je via mijn link de training aanschaft, ontvang ik mogelijk een vergoeding. Jij betaalt hiervoor niets extra. Ik deel alleen aanbod dat inhoudelijk aansluit bij Jouw Inner Wereld.